Kalıcı Kalp Pili Takılması
Kalıcı kalp pili takılması işlemi nasıl yapılır, riskleri nelerdir ve pil takıldıktan sonra nelere dikkat edilmelidir? Kalp ritim bozukluklarının tedavisinde kullanılan bu cihazın çalışma prensibini, pil ömrünü ve günlük yaşama etkilerini rehberimizde inceleyin.
Prof. Dr. Uğur Arslan'dan detaylı bilgi almak için aşağıdaki kanalları kullanabilirsiniz.
Kalıcı kalp pili, kalbin doğal elektrik sistemindeki aksamalar sonucu ortaya çıkan yavaş veya düzensiz ritimleri kontrol altına almak için cilt altına yerleştirilen hayati bir elektronik cihazdır.
Bu pilin takılması işlemi; kalbin kendi kendine yeterli hızı üretemediği (bradikardi) veya elektriksel iletimin kesintiye uğradığı (bloklar) durumlarda, kalbi 7/24 izleyerek gerektiğinde devreye giren ve kalbin durmasını engelleyen "akıllı bir sigorta" görevi görür.
Kalp Pili Nedir?
Kalp pili (Pacemaker), kalbin ritmini düzenlemek için cilt altına yerleştirilen, kibrit kutusundan daha küçük boyutlarda, yüksek teknolojili bir elektronik cihazdır.
Bu cihaz temel olarak iki ana parçadan oluşur:
Jeneratör (Batarya): Cihazın "beyni" ve güç kaynağıdır. İçinde pil ve kalbin ritmini analiz eden mikroçip bulunur. Genellikle köprücük kemiğinin hemen altına yerleştirilir.
Elektrotlar (Kablolar): Jeneratörden çıkan ve damar içinden geçirilerek kalbin odacıklarına (sağ kulakçık ve/veya sağ karıncık) yerleştirilen ince, yalıtılmış tellerdir. Bu teller, jeneratörden gelen elektrik sinyalini kalp kasına iletir ve kalbin kasılmasını sağlar.
Kalp pilleri sürekli çalışmaz; "on-demand" (ihtiyaç duyulduğunda) prensibiyle çalışır. Kalbi sürekli dinler, eğer kalp kendi kendine yeterli hızda atıyorsa pil devreye girmez (bekleme modu). Ancak kalp hızı belirlenen alt sınırın altına düştüğünde pil hemen devreye girer ve eksik vuruşları tamamlar.
Kalıcı Kalp Pili Nasıl Takılır?
Kalıcı kalp pili takılması işlemi, genellikle kardiyoloji kliniklerinin "Anjiyo Laboratuvarı" veya "Elektrofizyoloji Laboratuvarı" ortamında, steril koşullarda gerçekleştirilir. İşlem ortalama 45 dakika ile 1.5 saat arasında sürer.
Süreç adım adım şu şekilde ilerler:
Hazırlık ve Uyuşturma: Hasta işlem masasına alınır. Genellikle sol köprücük kemiğinin altındaki bölge (sağ elini kullananlar için sol taraf tercih edilir) temizlenir ve steril örtülerle örtülür. O bölgeye lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) uygulanır. Hasta işlem sırasında uyanıktır ancak hafif sakinleştiricilerle (sedasyon) rahatlatılır, acı hissetmez.
Cihaz Cebi Oluşturma: Uyuşturulan bölgeye yaklaşık 3-4 cm'lik küçük bir kesi yapılır. Deri altında pil jeneratörünün (bataryanın) yerleştirileceği küçük bir cep hazırlanır.
Kabloların (Elektrotların) Gönderilmesi: Köprücük kemiğinin altından geçen büyük toplardamara girilir. İnce kablolar (elektrotlar), "Skopi" adı verilen röntgen cihazı rehberliğinde damar içinden kalbe kadar ilerletilir.
Yerleştirme ve Test: Kabloların uçları kalbin sağ kulakçığına ve/veya karıncığına vidalanarak sabitlenir. Bu aşamada doktor, kabloların kalbi doğru çalıştırıp çalıştırmadığını test eder.
Bağlantı ve Kapatma: Kabloların diğer uçları pil jeneratörüne bağlanır ve jeneratör hazırlanan cebe yerleştirilir. Kesi yeri estetik dikişle kapatılır ve pansuman yapılır.
Kalıcı Kalp Pili Takılmasının Risk Faktörleri
Kalıcı kalp pili takılması, genel cerrahi riskleri açısından "düşük riskli" bir işlemdir. Ancak her tıbbi müdahalede olduğu gibi, bu işlemde de bazı nadir komplikasyonlar gelişebilir.
Olası risk faktörleri şunlardır:
Enfeksiyon: Pil cebinin olduğu bölgede kızarıklık, şişlik veya iltihaplanma görülebilir. Diyabet hastalarında bu risk biraz daha yüksektir. İşlem öncesi ve sonrası antibiyotik kullanımıyla bu risk minimize edilir.
Kanama ve Hematom: Pil cebinin içinde kan birikmesi (morarma/şişlik) görülebilir. Genellikle kendiliğinden geçer, nadiren boşaltılması gerekir. Kan sulandırıcı kullanan hastalarda dikkatli olunmalıdır.
Pnömotoraks (Akciğer Sönmesi): Girilen damar akciğere çok yakın olduğu için, iğne ile damarı bulmaya çalışırken nadiren akciğer zarı delinebilir. Çoğunlukla kendiliğinden iyileşir.
Kabloların Yerinden Oynaması (Dislokasyon): İşlemden sonraki ilk haftalarda, kablo ucu kalp dokusuna tam yapışmadan hasta ani kol hareketleri yaparsa kablo yerinden çıkabilir. Bu durumda küçük bir ikinci işlemle kablo düzeltilir.
Kalp Pili Takıldıktan Sonra Nelere Dikkat Edilmelidir?
Kalp pili takılan hastalar, kısa bir iyileşme sürecinin ardından normal yaşantılarına tamamen dönebilirler. Ancak hem iyileşme döneminde hem de uzun vadede dikkat edilmesi gereken bazı "altın kurallar" vardır.
Erken Dönem (İlk 4-6 Hafta)
Pilin takıldığı taraftaki kolun (genellikle sol kol) omuz hizasından yukarı kaldırılması, ani ve sert hareket ettirilmesi veya ağır yük taşınması yasaktır. Bu hareketler, henüz taze olan kablo uçlarının kalpten çıkmasına (dislokasyon) neden olabilir.
Dikiş bölgesi ilk 3-4 gün suyla temas etmemelidir. Bölgede kızarıklık, akıntı veya ısı artışı olursa hemen doktora başvurulmalıdır.
Uzun Dönem ve Elektronik Cihazlar
Cep Telefonları: Günümüzdeki piller cep telefonlarından çok az etkilenir. Ancak tedbir olarak telefonu pilin olduğu cepte taşımamak ve konuşurken pilin olduğu tarafı değil, diğer kulağı kullanmak önerilir (telefon ile pil arasında 15 cm mesafe olmalıdır).
Güvenlik Dedektörleri: Havalimanı veya AVM girişlerindeki metal dedektörlerden hızla geçmek genellikle sorun yaratmaz. Ancak dedektörün içinde duraklamamalı veya güvenlik görevlisine pil kartı gösterilerek elle aranma talep edilmelidir.
Mıknatıslar: Güçlü mıknatıslar pil ayarlarını değiştirebilir. Hoparlör gibi güçlü mıknatıs içeren cihazlara göğsü dayamaktan kaçınılmalıdır.
Tıbbi İşlemler (MR): Eski nesil pillerle MR (Manyetik Rezonans) çektirmek yasaktı. Ancak yeni nesil "MR uyumlu" pillerle, gerekli ayarlamalar yapıldıktan sonra MR çekilebilir. Herhangi bir tıbbi işlem öncesi mutlaka pil kartınızı doktora göstermelisiniz.
Sonuç
Kalıcı kalp pili takılması, kalbin ritim bozukluğu nedeniyle durma veya yetersiz çalışma riskini ortadan kaldıran, hastaya güvenli ve aktif bir yaşam sunan modern bir tedavi yöntemidir.
Birçok hasta "kalbimde bir cihazla yaşamak zor olacak" endişesi taşısa da, operasyon sonrası nefes darlığının geçtiğini, bayılmaların bittiğini ve enerji seviyelerinin yükseldiğini gördükçe bu cihazı "vücudun bir parçası" olarak benimserler. Teknoloji geliştikçe piller küçülmekte, ömürleri uzamakta ve MR uyumlu hale gelmektedir.
Düzenli pil kontrollerinizi aksatmadığınız sürece, kalbinizdeki bu sessiz nöbetçi, yaşam kalitenizi korumaya yıllarca devam edecektir.
Sizden Gelenler
Tedavi süreçlerini başarıyla tamamlayan hastalarımızın deneyimleri ve Medicana Samsun Kardiyoloji kliniğimiz hakkındaki görüşleri.
Sık Sorulan Sorular
Kalıcı Kalp Pili Takılması hakkında en sık sorulan sorular.
Kalp pillerinin batarya ömrü, hastanın pile ne kadar ihtiyaç duyduğuna (pilin çalışma yüzdesine) bağlı olarak değişmekle birlikte ortalama 7 ila 10 yıl arasındadır. Pil bitmeye yakın doktor kontrollerinde sinyal verir. Pil bittiğinde kablolar değiştirilmez, sadece cilt altındaki jeneratör (batarya) basit bir işlemle yenisiyle değiştirilir.
Hayır. Kalp pili devreye girdiğinde veya kalp attığında herhangi bir elektrik çarpması veya titreşim hissetmezsiniz. Sadece çok zayıf hastalarda pil jeneratörü cilt altında hafifçe belli olabilir.
İyileşme süreci (ilk 1-2 ay) tamamlandıktan sonra yüzme, yürüyüş, koşu gibi sporlar yapılabilir. Ancak pil bölgesine darbe alma riski olan temas sporlarından (boks, güreş, futbol vb.) ve tüfekle atış gibi omzu sarsan aktivitelerden kaçınılması önerilir.
Evet. Evlerde kullanılan mikrodalga fırınlar, televizyonlar, bilgisayarlar, saç kurutma makineleri veya elektrikli süpürgeler kalp pilini etkilemez. Güvenle kullanabilirsiniz.
Prof. Dr. Uğur Arslan
Kardiyoloji Uzmanı