Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)
Kalp yetmezliğinde pil tedavisi nasıl yapılır? CRT (Kardiyak Resenkronizasyon) cihazının standart pillerden farkı, üçüncü kablonun işlevi ve işlem sonrası yaşam kalitesindeki artış hakkında merak edilen soruları uzman bakışıyla yanıtladık.
Prof. Dr. Uğur Arslan'dan detaylı bilgi almak için aşağıdaki kanalları kullanabilirsiniz.
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT), ileri evre kalp yetmezliği olan ve kalbin karıncıkları (ventrikülleri) arasında kasılma uyumsuzluğu (senkronizasyon bozukluğu) bulunan hastalarda, kalbin pompa fonksiyonunu iyileştirmek için uygulanan özel bir kalp pili tedavisidir.
Sağlıklı bir kalpte sağ ve sol karıncık aynı anda kasılarak kanı vücuda pompalar. Ancak kalp yetmezliğinde, elektrik iletim yollarındaki hasar nedeniyle sol karıncık sağdakinden daha geç kasılabilir. Bu uyumsuzluk, kalbin zaten azalmış olan gücünü daha da düşürür.
Halk arasında "üç kablolu pil" veya "kalp yetmezliği pili" olarak da bilinen CRT, kalbin her iki tarafına da aynı anda elektrik sinyali göndererek bu gecikmeyi düzeltir ve kalbin yeniden bir bütün halinde, güçlü bir şekilde kasılmasını sağlar.
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Nedir?
CRT, standart kalp pillerinden farklı bir çalışma prensibine sahiptir. Standart piller genellikle kalbin sadece sağ tarafına (sağ kulakçık ve sağ karıncık) uyarı verirken, CRT cihazı kalbin sol karıncığına da ulaşan üçüncü bir kabloya (elektrot) sahiptir.
Bu sistemin amacı "Biventriküler Pacing" yani her iki karıncığı aynı anda uyarmaktır.
Sorun (Dissekronizasyon): Kalp duvarları birbirinden habersiz, farklı zamanlarda kasılır. Kalp adeta "yalpalar" ve kanı yeterince güçlü fırlatamaz.
Çözüm (Resenkronizasyon): CRT cihazı, milisaniyelik hassasiyetle her iki duvara aynı anda emir verir. "Birlikte kasılın" emrini alan kalp duvarları yeniden senkronize olur ve atım hacmi (vücuda giden kan miktarı) artar.
Not: CRT cihazlarının şok verme özelliği olan (CRT-D) ve sadece pil özelliği olan (CRT-P) iki farklı türü vardır. Hastanın ani kalp durması riski taşıyıp taşımadığına göre doktorunuz uygun modeli seçer.
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Endikasyonları
CRT, her kalp yetmezliği hastasına uygulanan rutin bir işlem değildir. Bu tedaviden fayda görecek hasta grubu, uluslararası kardiyoloji kılavuzlarında net kriterlerle belirlenmiştir.
Bir hastaya CRT takılabilmesi için genellikle şu üç şartın bir arada olması aranır:
Düşük Pompalama Gücü (EF): Kalbin sol karıncık ejeksiyon fraksiyonunun (EF - kalbin kanı pompalama yüzdesi) %35 veya altında olması.
İletim Bozukluğu (Geniş QRS): EKG'de (Elektrokardiyografi) kalbin elektrik iletim süresinin uzamış olması (QRS süresinin 130-150 milisaniyenin üzerinde olması). Bu genellikle "Sol Dal Bloğu" olarak adlandırılan durumdur ve kalbin senkronunun bozulduğunun en büyük kanıtıdır.
İlaçlara Rağmen Devam Eden Semptomlar: Hasta optimal dozda kalp yetmezliği ilaçlarını düzenli kullanmasına rağmen hala nefes darlığı çekiyor ve efor kapasitesi kısıtlıysa (NYHA Sınıf II, III veya ayaktan IV).
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisinin Faydaları
CRT tedavisi, doğru seçilmiş hastalarda (uygun endikasyon) dramatik iyileşmeler sağlayan kanıtlanmış bir yöntemdir. Tedavinin temel amacı sadece hastayı yaşatmak değil, yaşam kalitesini artırmaktır.
Başlıca faydaları şunlardır:
Tersine Yenilenme (Reverse Remodeling): Kalp yetmezliğinde kalp zamanla genişler ve balonlaşır. CRT tedavisi sonrası kalbin senkronize çalışmasıyla birlikte, kalp boyutlarının küçüldüğü ve eski geometrik yapısına geri dönmeye başladığı görülür. Bu, iyileşmenin en somut kanıtıdır.
Efor Kapasitesinde Artış: Hastalar işlemden birkaç hafta sonra daha rahat yürümeye, merdiven çıkmaya başlar. Nefes darlığı ve çabuk yorulma şikayetleri belirgin şekilde azalır.
Hastaneye Yatışlarda Azalma: Kalp yetmezliği hastalarının en büyük sorunu, sık sık akciğer ödemi (su toplama) nedeniyle acile başvurmalarıdır. CRT, kalbin pompa gücünü artırarak bu atakların sıklığını ciddi oranda düşürür.
Hayatta Kalma Süresinde Uzama: Bilimsel çalışmalar, CRT tedavisinin (özellikle şok verme özelliği olan CRT-D cihazlarının) kalp yetmezliğine bağlı ölüm riskini azalttığını kanıtlamıştır.
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) İmplantasyon Süreci
CRT cihazının takılması, standart kalp pili takılmasına benzer ancak teknik olarak daha karmaşık ve daha uzun süren bir işlemdir.
Genellikle lokal anestezi ve sedasyon (hafif uyku hali) altında yapılır.
İşlem adımları şöyledir:
Hazırlık: Hastanın sol köprücük kemiği bölgesi uyuşturulur ve cihaz için deri altında bir cep (yuva) hazırlanır.
İlk İki Kablo: Standart pillerde olduğu gibi, damar yolundan girilerek ilk iki kablo kalbin sağ kulakçığına ve sağ karıncığına yerleştirilir.
Üçüncü Kablo (Kritik Aşama): CRT'nin farkı buradadır. Üçüncü kablo, kalbin sol karıncığını uyarmak zorundadır. Ancak sol karıncığın içine kablo koymak pıhtı riski nedeniyle tehlikelidir. Bu yüzden doktorlar, kalbin dış yüzeyindeki toplardamarı (Koroner Sinüs) bir tünel gibi kullanır. Kablo bu tünelin içinden geçirilerek sol karıncığın dış duvarına güvenli bir şekilde yerleştirilir.
Senkronizasyon Ayarı: Tüm kablolar yerleştirildikten sonra cihaz çalıştırılır ve EKG'deki düzelme anlık olarak izlenir. QRS süresinin daraldığı (kalbin senkron olduğu) teyit edilir.
Kapatma: İşlem süresi anatomik zorluğa göre 2 ila 3 saat arasında değişebilir.
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Sonrası Takip ve İzlem
CRT cihazı takıldıktan sonraki süreç, sadece yara iyileşmesiyle sınırlı değildir; asıl süreç cihazın hastanın kalbine "özel dikim" hale getirilmesiyle başlar.
Hastane Yatışı: Hasta genellikle işlemden sonra 1 veya 2 gece hastanede misafir edilir. Bu sürede akciğer filmi çekilerek kabloların yeri kontrol edilir ve antibiyotik tedavisi uygulanır.
Cihaz Ayarları (Optimizasyon): CRT cihazının en önemli farkı "ayarlanabilir" olmasıdır. Taburcu olmadan önce veya ilk kontrolde, ekokardiyografi (EKO) eşliğinde cihazın ayarları yapılır. Kalbin sağ ve sol duvarının kasılma zamanlaması (AV ve VV gecikmeleri) milisaniyelik hassasiyetle değiştirilerek, kalbin en fazla kanı pompaladığı ideal ayar bulunur.
Uzaktan Takip (Remote Monitoring): Yeni nesil CRT cihazlarının çoğu, hastanın evindeyken de doktoruyla iletişim kurmasını sağlayan "uzaktan takip" özelliğine sahiptir. Başucunuza koyacağınız bir modemi aracılığıyla, cihazdaki veriler (pil ömrü, kablo durumu, ritim bozuklukları) otomatik olarak doktorunuza iletilir. Bu sayede hastaneye gitme sıklığınız azalır.
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Sonrası Olası Komplikasyonlar
CRT implantasyonu, standart kalp pillerine göre daha teknik ve zorlu bir işlem olduğu için kendine özgü bazı riskler taşır. Bu komplikasyonların çoğu deneyimli merkezlerde yönetilebilir durumlardır.
Standart risklere (enfeksiyon, kanama) ek olarak CRT'ye özel durumlar şunlardır:
Diyafram Uyarılması (Hıçkırık Hissi)
Sol karıncığa giden üçüncü kablo, diyaframı (nefes kasını) uyaran sinire çok yakın bir bölgeden geçebilir. Eğer kablo bu siniri uyarırsa, cihaz her çalıştığında hasta karnında "hıçkırık benzeri" ritmik bir atma hissedebilir.
Bu durum tehlikeli değildir ancak rahatsız edicidir. Genellikle ameliyata gerek kalmadan, cihazın bilgisayarla yapılan dış ayarlarının değiştirilmesiyle (programlama ile) düzeltilir.
Kablonun Yerinden Oynaması (Dislokasyon)
Üçüncü kablo (sol ventrikül elektrodu), diğerleri gibi kalbe vidalanmaz; damar içine sıkıştırılarak bırakılır. Bu nedenle ilk haftalarda yerinden kayma riski diğer kablolara göre biraz daha yüksektir (%3-5).
Kayarsa küçük bir müdahale ile yerine yerleştirilir.
Yetersiz Yanıt (Non-Responder)
Tıbbi bir komplikasyon olmasa da bilinmesi gereken bir durumdur. Hastaların yaklaşık %30'u, cihaz teknik olarak mükemmel çalışsa bile beklenen klinik iyileşmeyi (efor artışını) göstermeyebilir.
Bu durum genellikle kalp dokusunun çok fazla hasar görmüş (skar dokusu) olmasından kaynaklanır.
Koroner By-Pass Ameliyatı (CABG)
Uzun yıllardır ana koroner arter hastalığının tedavisinde en güvenilir ve en sık tercih edilen yöntemdir.
Özellikle damarın çatallanma noktasında (bifurkasyon) darlık varsa veya hastada çoklu damar hastalığı ile birlikte diyabet bulunuyorsa cerrahi önceliklidir.
Vücudun başka yerinden alınan damarlarla tıkalı bölgenin ilerisine yeni bir kan yolu (köprü) oluşturulur.
Sonuç
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT), ilaç tedavisinin sınırlarına ulaşmış kalp yetmezliği hastaları için cerrahi olmayan en güçlü tedavi seçeneklerinden biridir.
Kalbin yorulmuş ve genişlemiş duvarlarını "aynı hizaya" getirerek (senkronize ederek) tekrar bir takım halinde çalışmasını sağlayan bu teknoloji, sadece bir ritim düzenleyici değil, aynı zamanda kalbin şeklini ve fonksiyonunu iyileştiren bir "kalp tamir" aracıdır.
Hastaların nefes darlığını azaltması, hastaneye yatış ihtiyacını düşürmesi ve en önemlisi ömür süresine katkıda bulunması nedeniyle CRT, modern kardiyolojinin "üç kablolu mucizesi" olarak anılır.
Eğer doktorunuz size bu tedaviyi önerdiyse, kalbinizin hala rezervleri olduğunu ve doğru destekle daha güçlü çalışabileceğini öngörüyor demektir.
Sizden Gelenler
Tedavi süreçlerini başarıyla tamamlayan hastalarımızın deneyimleri ve Medicana Samsun Kardiyoloji kliniğimiz hakkındaki görüşleri.
Sık Sorulan Sorular
Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) hakkında en sık sorulan sorular.
CRT cihazları, standart kalp pillerine göre daha fazla enerji harcar (çünkü kalbin üç noktasını sürekli uyarır). Bu nedenle batarya ömürleri kullanım yoğunluğuna göre değişmekle birlikte ortalama 5 ila 7 yıl arasındadır. Pil bitmeye yakın cihaz sinyal verir ve sadece cilt altındaki batarya kısmı basit bir işlemle değiştirilir; kablolara dokunulmaz.
Bu, takılan cihazın modeline bağlıdır. CRT cihazları iki tiptir:
CRT-P: Sadece kalp pili özelliği vardır, şok vermez.
CRT-D: İçinde şok verme (ICD) özelliği de vardır. Eğer doktorunuz ani kalp durması riskinizi yüksek görürse, hayat kurtarıcı şok özelliği olan bu modeli (Kombine Cihaz) tercih eder.
Etki genellikle anında değil, kademeli olarak görülür. Cihaz takıldıktan sonraki ilk haftalarda ve aylarda, kalp senkronize çalıştıkça toparlanmaya başlar. Hastaların çoğu 1. aydan itibaren nefes darlığının azaldığını ve eskisi gibi çabuk yorulmadıklarını fark ederler.
Hayır. Günlük ev aletleri (mikrodalga, saç kurutma makinesi) cihazı etkilemez. Cep telefonunu ise pilin takılı olduğu tarafın cebinde taşımamak ve konuşurken diğer kulağı kullanmak şartıyla güvenle kullanabilirsiniz.
Prof. Dr. Uğur Arslan
Kardiyoloji Uzmanı